Magiczne błoto

W polskich uzdrowiskach do leczenia peloidami, czyli peleoterapii, stosuje się wyłącznie torfy lecznicze, nazywane tradycyjnie borowinami ze względu na to, że dawniej ich złoża występowały głównie w borach. Nie wszystkie jednak torfy nadają się do zabiegów leczniczych.

Zaliczenie torfu z jakiegoś złoża do tworzyw leczniczych borowin następuje na podstawie oceny między innymi takich kryteriów, jak stopień rozkładu i uwodnienia oraz zawartość i rodzaj substancji organicznych i nieorganicznych. Dojrzała borowina, ustalonym kryteriom, wymaga przed użyciem odpowiedniego przygotowania, polegającego na oczyszczeniu z kamieni i grubszych cząstek roślinnych i przemiału w specjalnych młynach. Musi też napęcznieć w środowisku wodnym.

Borowinę stosujemy w postaci kąpieli: kąpiele całkowite, kąpiele częściowe- fasony borowinowe, zawijania i okładów, półkąpiele borowinowe i tampony borowinowe – w chorobach kobiecych, jonoforeza borowinowa, fonoforeza borowinowa, kąpiele w zawiesinie borowinowej, kąpiele w tzw. czarnej wodzie borowinowej, gotowe okłady borowinowe.

Borowina działa na organizm ludzki poprzez wchłonięcie przez skórę specyficznych składników chemicznych i enzymatycznych, oraz poprzez znakomite działanie termiczne. Zabiegi borowinowe działają silnie bodźcowo i przeciwzapalnie. Borowina działa bakteriostatycznie i bakteriobójczo, a dzięki garbnikom działa ściągającą na skórę. Ciała estrogenne działają powierzchniowo oraz ogólnie po wchłonięciu i dostaniu się do krwiobiegu. Jednak działanie chemiczne i enzymatyczne borowiny jest jeszcze mało poznane w przeciwieństwie do termicznego, które najczęściej choć niesłusznie jest stawiane na pierwszym miejscu.

Borowina ma małe przewodnictwo cieplne i brak prądów konwekcyjnych, dzięki czemu ma dużą zdolność zatrzymywania ciepła. Przykładowo czas spadku temperatury od 47°C do 42°C wynosi dla wody 20 minut, piasku 30 minut., a dla dobrze rozłożonej borowiny 70 minut.

Powierzchnia ciała pokryta borowiną otrzymuje równomiernie wysoki dopływ ciepła wnikający w głąb ciała, narastanie ciepła w porównaniu do wody o tej samej temperaturze jest wolniejsze, ze względu na warstwową wymianę ciepła w borowinie. Po nałożeniu borowiny w postaci okładu tylko warstwa przylegająca bezpośrednio do skóry oddaje jej natychmiast swoje ciepło i cała ta powierzchnia warstwowa wytraca swoją wyjściową temperaturę.